De nieuwe wegcode die op 1 juni 2027 in werking treedt, verandert vooral veel voor fietsers en voetgangers. Juist daarom is het belangrijke stof voor wie met de auto rijdt: hun rechten bepalen wat jij op de weg moet verwachten.
In dit artikel zetten we alle wijzigingen op een rij, telkens met wat ze concreet betekenen achter het stuur. Ook relevant voor je theorie-examen: wie examen doet na 1 juni 2027, krijgt vragen over deze regels.
Kort samengevat Fietsers mogen voortaan filefilteren en bij vierkant groen diagonaal oversteken. Kinderen mogen tot en met 11 jaar op het trottoir fietsen, tegenover jonger dan 10 jaar vandaag. Het nieuwe bord R12 duidt een fietspad aan dat fietsers niet verplicht moeten volgen. Fietsgroepen starten al vanaf 10 deelnemers. Speedpedelecs krijgen toegang tot voetgangerszones en speelstraten, waar voetgangers voorrang houden. Voor voetgangers verandert vooral het oversteken bij vierkant groen en de verlichting van groepen. |
Wat verandert er voor autobestuurders? De vijf wijzigingen die je het eerst merkt
Wijziging | Wat betekent dat voor jou? |
Fietsers mogen filefilteren | In stilstaand of traag rijdend verkeer kunnen fietsers langs je wagen passeren. Kijk in je spiegels en over je schouder voor je een deur opent of van rijstrook verandert. |
Diagonaal oversteken bij vierkant groen | Op kruispunten met vierkant groen kunnen voetgangers en fietsers schuin oversteken in plaats van in twee rechte bewegingen. Verwacht hen dus ook midden op het kruispunt. |
Kinderen tot en met 11 jaar op het trottoir | Twee jaar ruimer dan vandaag, waar de grens op jonger dan 10 jaar ligt. Reken erop dat kinderen vanaf het trottoir plots de rijbaan op kunnen rijden, zeker bij opritten en oversteekplaatsen. |
Fietsers kiezen soms de rijbaan | Bij het nieuwe bord R12 is het fietspad niet verplicht. Een fietser die naast een fietspad op de rijbaan rijdt, doet dat dan volkomen correct. |
Speedpedelecs in voetgangerszones | Ze krijgen toegang tot voetgangerszones en speelstraten, met voorrang voor voetgangers en spelende kinderen. |
Nieuwe regels voor fietsers vanaf 1 juni 2027
Waar fietsers mogen rijden
• Niet-verplicht fietspad (R12): Dit nieuwe bord duidt een fietspad aan dat fietsers mogen gebruiken, maar niet moeten. Ze mogen dus ook voor de rijbaan kiezen.
• Einde van een verplicht deel: De borden D8, D10, D12 en D14 duiden voortaan het einde aan van een verplicht fietspad of een ander verplicht deel van de weg.
• Fietsen op het trottoir: Toegestaan tot en met 11 jaar. Vandaag ligt de grens op kinderen jonger dan 10 jaar.
• Filefilteren: Fietsers mogen voortaan filefilteren tussen of langs stilstaande en traag rijdende voertuigen.
• Sneller rijden is geen inhalen: Een fietser die op een fietspad sneller rijdt dan het verkeer op de rijbaan, haalt daarmee juridisch niet in. Dat maakt een einde aan een grijze zone.
Oversteken en kruispunten
• Vierkant groen: Fietsers mogen het kruispunt diagonaal oversteken. Dat was op sommige plaatsen al de praktijk, maar stond niet expliciet in de wegcode.
• Linksaf door rood: Een bord laat fietsers en gebruikers van speedpedelecs toe om bij rood of oranje licht linksaf te slaan, op voorwaarde dat ze voorrang verlenen. Vergelijkbare borden voor rechtsaf en rechtdoor bestaan vandaag al.
• Nieuwe markering voor fietsoversteekplaatsen: Er komt een subtielere markering dan de huidige blokkenmarkering. Ook het doorlopende fietspad wordt uitdrukkelijk als mogelijke oversteekplaats genoemd.
Groepen, uitrusting en kinderen
Onderwerp | Nieuwe regel |
Omvang van fietsgroepen | Vanaf 10 deelnemers (nu 15) tot maximaal 100. Groepen van meer dan 100 moeten worden opgesplitst. |
Signaalgevers | Bij 10 tot 50 deelnemers minstens 1 signaalgever, bij 50 tot 100 minstens 2. |
Fietsaanhangwagen | Fietsers met een fietsaanhangwagen mogen naast elkaar rijden, als aan de overige voorwaarden is voldaan. |
Technische eisen | Die hangen niet langer af van het fietstype. Lichten en reflectoren zijn enkel verplicht bij duisternis en bij beperkt zicht. |
Kinderen jonger dan 3 jaar | Enkel vervoeren in een goedgekeurd kinderzitje. Niet op een aanhangfiets, wel in een aanhangwagen met zitplaatsen. |
Parkeren op het trottoir | Enkel als er een vrije doorgang van 1,5 meter overblijft, en nooit op podotactiele tegels. |
Tijdelijke wegmarkeringen | Mogen allemaal geel zijn, ook die voor fietspaden. Vandaag moeten die nog wit zijn. |
Nieuwe regels voor voetgangers vanaf 1 juni 2027
• Diagonaal oversteken: Bij vierkant groen mogen voetgangers het kruispunt diagonaal oversteken.
• Nieuwe borden D10, D12 en D14: Deze duiden het einde aan van een verplicht deel van de openbare weg.
• Zijdelingse afstand: Kan je als bestuurder de afstand van 1 meter binnen de bebouwde kom of 1,5 meter daarbuiten niet houden, dan moet je vertragen en zo nodig stoppen. In Vlaanderen mag je dan enkel stapvoets voorbijrijden.
• Groepen bij duisternis: Groepen voetgangers kiezen tussen lichten (vooraan links, achteraan links en in de flanken) of een fluohesje voor elke deelnemer.
Let op: de zijdelingse afstand is geen nieuwe regel De afstand van 1 meter binnen en 1,5 meter buiten de bebouwde kom tegenover fietsers en voetgangers bestaat vandaag al. Wat nieuw is vanaf 1 juni 2027: diezelfde afstand geldt dan ook tegenover ruiters. Wie examen doet voor die datum, moet de regel dus al kennen. |
Wat verandert er voor speedpedelecs en bromfietsen?
Speedpedelecs
• Niet-verplicht fietspad: Ze mogen een niet-verplicht fietspad volgen.
• Verplicht fietspad: Op een gemarkeerd fietspad met het speedpedelec-symbool is het gebruik wel verplicht.
• Nieuwe toegang: Ze krijgen toegang tot straten voor lokaal verkeer, en tot voetgangerszones en speelstraten. Daar hebben voetgangers en spelende kinderen voorrang, en moeten ze indien nodig stoppen.
Bromfietsen
• Tussen de rijen door: Bromfietsers mogen tussen twee stilstaande of traag rijdende rijen auto's doorrijden. Dat geldt niet als inhalen.
• Klasse A: Mag een niet-verplicht fietspad gebruiken.
• Klasse B: Moet op de rijbaan rijden waar de snelheidslimiet 50 km/u of lager is. Uitzondering: een gemarkeerd fietspad met het klasse B-symbool, dat dan verplicht is.
• Groepen: Van 10 tot 100 deelnemers, met specifieke regels.
• Parkeren op het trottoir: Enkel met een vrije doorgang van minstens 1,5 meter, en niet op tactiele tegels.
Wat betekenen de nieuwe regels voor je theorie-examen rijbewijs B?
Het theorie-examen rijbewijs B toetst niet alleen wat jij mag doen, maar ook wat andere weggebruikers mogen. Situatievragen met fietsers en voetgangers zijn een klassieker, en deze wijzigingen maken verschillende van die situaties anders.
• Examen voor 1 juni 2027: Je wordt getoetst op de huidige regels. Fietsers mogen dan nog niet filefilteren, en fietsen op het trottoir geldt voor kinderen jonger dan 10 jaar.
• Examen na 1 juni 2027: De nieuwe regels gelden. Let vooral op filefilteren, diagonaal oversteken en het niet-verplichte fietspad: dat zijn situaties waarin je als bestuurder anders moet reageren dan vandaag.
Oefen altijd met de regels die op jouw examendag gelden RAPP zet de nieuwe regels live vanaf 15 mei 2027. De huidige regels blijven beschikbaar tot 1 juni 2027, zodat wie nog voor die datum examen doet met de juiste stof oefent. Proefexamens op 15 seconden per vraag, het correcte puntensysteem voor zware overtredingen en automatische foutanalyse per thema. Gratis starten, 9,99 euro voor 14 dagen volledige toegang. Geen abonnement. |
Veelgestelde vragen (FAQ)
Mogen fietsers vanaf 2027 filefilteren? Ja. Vanaf 1 juni 2027 mogen fietsers filefilteren tussen of langs stilstaande en traag rijdende voertuigen. Als bestuurder betekent dat extra aandacht in je spiegels en dode hoek, zeker voor je een portier opent. |
Vanaf welke leeftijd mogen kinderen op het trottoir fietsen? Vandaag mogen kinderen jonger dan 10 jaar altijd op het trottoir en de verhoogde bermen fietsen. Vanaf 1 juni 2027 mag dat tot en met 11 jaar. Ze mogen andere weggebruikers daarbij niet in gevaar brengen. |
Wat is vierkant groen? Een regeling waarbij alle voetgangers- en fietserslichten tegelijk op groen staan terwijl het autoverkeer stilstaat. Vanaf 1 juni 2027 staat uitdrukkelijk in de wegcode dat voetgangers en fietsers het kruispunt dan diagonaal mogen oversteken. |
Wat betekent het bord R12? Dat is het nieuwe bord voor een niet-verplicht fietspad. Fietsers mogen het gebruiken, maar mogen evengoed op de rijbaan rijden. Een fietser die daar op de rijbaan rijdt, overtreedt dus niets. |
Hoe groot mag een fietsgroep zijn vanaf 2027? Van 10 tot maximaal 100 deelnemers. Bij 10 tot 50 deelnemers is minstens 1 signaalgever nodig, bij 50 tot 100 minstens 2. Grotere groepen moeten worden opgesplitst. |
Mogen speedpedelecs in een voetgangerszone rijden? Vanaf 1 juni 2027 wel, net als in speelstraten. Voetgangers en spelende kinderen hebben er voorrang, en de bestuurder moet indien nodig stoppen. |
Verandert de zijdelingse afstand tot fietsers? Nee, die blijft 1 meter binnen en 1,5 meter buiten de bebouwde kom. Nieuw is dat dezelfde afstand ook geldt tegenover ruiters. |
Conclusie
De nieuwe regels voor fietsers en voetgangers raken je als autobestuurder vooral op drie punten: fietsers die filefilteren, voetgangers en fietsers die bij vierkant groen diagonaal oversteken, en fietsers die bij bord R12 bewust voor de rijbaan kiezen. Wie die drie situaties herkent, is voorbereid op zowel de weg als het theorie-examen.
Lees ook
• Nieuwe wegcode 2027: alles wat verandert voor autobestuurders in Belgie
• Nieuwe wegcode 2027: wat verandert er voor het theorie-examen rijbewijs B?
Geschreven door Daan Van Isterdael, medeoprichter van RAPP. Hij bouwde het platform dat meer dan 10.000 Belgische kandidaten helpt slagen voor hun rijbewijsexamen.